Lettenberg
Print pagina

De Lettenberg: een site om stil van te worden

lettenberg 3 tnDe Lettenberg is een zijheuveltje van de Kemmelberg van 97m hoog. Al in 1641 maakte stafkaartenauteur Sanderus melding van een windmolen voor het malen van graan op de Lettenberg. Toch is het belang van de site vandaag niet zozeer de molen - die is afgebroken in 1905 omdat hij niet meer rendeerde - maar is het vooral een herinnering aan de Eerste Wereldoorlog.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog was de Kemmelberg de Britse observatiepost bij uitstek. Vanop de heuveltop had men een volledig overzicht op de frontliijn die liep van Mesen over Wijtschate naar Ieper. In de flanken van de Kemmelberg zijn meerdere Britse ondergrondse hoofdkwartieren gegraven. Samen met de vzw Abaf begon de gemeente Heuvelland in 2003 het puinafval uit de bunkers uit de Eerste Wereldoorlog te halen en weer toegankelijk te maken. De bunkers in de Lettenberg zijn in het voorjaar van 1917 gebouwd. Ze geven toegang tot een ondergronds brigadehoofdkwartier met bijhorende slaapplaatsen. De vier bunkers van 4,25m breed, 5,45m diep en 2,45m hoog zijn sinds april 2005 toegankelijk voor het publiek. De achterliggende commandopost is niet toegankeiijk want dat was een houten constructie die is ingestort.

Origineel

Alles op de site is zo authentiek mogelijk gehouden. De helling van de Lettenberg is teruggebracht tot het loopvlak van 1917. "Daarvoor werd 450 kubieke meter aarde weggevoerd", weet cultuurfunctionaris Stefaan Decrock. "Ook het pad voor de bunkeringangen ligt nog op de oorspronkelijke plaats. We konden het reconstrueren aan de hand van teruggevonden as. Die as had men op het pad gesmeten om stevigheid en een droge ondergrond te bekomen."
De vier nog zichtbare bunkers zijn gegoten in gewapend beton met grove keien en silex. Het dak rust op golfplaten. Drie bunkers zijn helemaal bewaard; van de vierde (herkenbaar aan het rode kruis) is alleen de voorgevel bewaard. "Deze bunker werd wellicht door de Duitsers als verbandpost gebruikt bij de Slag om de Kemmelberg in april '18. Het was een laatste poging om nog jets te forceren en zo in Duinkerke te geraken. Ze zijn er niet in geslaagd. De heuvels zijn een te sterke natuurlijke hindernis gebleken".

Mooi zicht

De Lettenbergsite is niet alleen een blijvende oorlogsherinnering, maar is ook vanuit natuuroogpunt de moeite waard. Door de gezamenlijke inspanning van de gemeente Heuvelland, het Regionaal Landschap West-Vlaamse Heuvels en de Vleermuizenwerkgroep Westland werd één van de bunkertjes ingericht als overwinteringsplaats voor vleermuizen. De Kemmeiberg en omgeving met de grote verscheidenheid aan landschapselementen, bossen, weiden, hagen, poelen… is zeer geschikt voor vleermuizen. Een vleermuis verorbert tussen 15 mei en 15 oktober ruim 40.000 insecten en die vindt hij daar zeker. De gewone grootoor vleermuis is dan ook een veel geziene gast bij de Lettenberg.

Op de informatiedrager voor de ingang van die bunker vind je meer uitleg over vleermuizen en vleermuizenobjecten. Die infoborden vind je trouwens bij de ingang van elke bunker. In de toekomst komt er op de top van de Lettenberg een oriëntatietafel om bezoekers uitleg te geven over wat er te zien is. Het is zeker de moeite om de Lettenberg te beklimmen – ook al omdat je dan de kruisweg kunt volgen. Die is er na de Eerste Wereldoorlog geplaatst door de heer Sels die ‘de zeer schone natuur te Kemmel’ wilde verrijken met een geestelijk karakter ‘tot eer en glorie van de Schepper en tot zielenlafenis van de vele gesneuvelden van ’14-‘18’ Op Goede Vrijdag wordt nog altijd een gebedstocht georganiseerd naar de Kalvarieberg op de Lettenberg.